Điều khiển quạt trần: remote, chiết áp hay công tắc, loại nào đi với quạt nào

Điều khiển quạt trần có 3 kiểu chính: điều khiển từ xa (remote), chiết áp hay hộp số gắn tường, và công tắc tường. Quạt động cơ DC gần như chỉ chạy bằng remote đi kèm. Quạt AC kiểu truyền thống dùng hộp số trên tường, như quạt KDK N56YG có 5 tốc độ. Còn quạt có remote thì công tắc tường chỉ làm việc cấp và ngắt nguồn.

Chọn kiểu điều khiển nghe như chuyện nhỏ, nhưng nó quyết định cách cả nhà dùng quạt mỗi ngày, và quyết định luôn chỗ đi dây trên tường. Nhà đã chôn sẵn hộp chiết áp mà mua quạt DC thì cái hộp ấy thành thừa. Nhà có ông bà quen vặn núm trên tường mà mua quạt chỉ chạy bằng remote thì mỗi lần bật quạt lại phải đi tìm điều khiển. Bài này chỉ ra từng kiểu điều khiển đi kèm loại quạt nào, lấy từ trang sản phẩm thật trong kho HomeLight, và những điều cần biết trước khi lắp.

Điều khiển quạt trần có mấy loại, loại nào đi với quạt nào?

Có 3 loại điều khiển quạt trần hay gặp, cộng thêm 2 kiểu phụ là dây kéo trên thân quạt và ứng dụng điện thoại qua Wi-Fi. Loại điều khiển nào dùng được là do động cơ và bộ nhận tín hiệu của quạt quyết định, không phải chọn tuỳ ý sau khi mua.

Kiểu điều khiển	Thường đi với	Ví dụ trong kho HomeLight
Remote đi kèm	Quạt DC, quạt có đèn, nhiều quạt AC đời mới	HL-FAN660 (DC), HL-FAN089 (AC), KDK U60FW, KDK R48SP
Hộp số, chiết áp gắn tường	Quạt AC kiểu truyền thống, không bộ nhận remote	KDK N56YG, KDK M60XG: hộp số tụ điện 5 tốc độ
Công tắc tường	Mọi quạt, để cấp và ngắt nguồn	Có ở mọi bộ lắp
Dây kéo trên thân quạt	Một số quạt AC	52KSP-803A: remote 3 tốc độ và dây kéo
Ứng dụng điện thoại	Quạt có module Wi-Fi	HLFAN847: Wi-Fi 2,4 GHz, remote hoặc công tắc tường

Bảng trên cho thấy một điều: phần lớn quạt có đèn trong kho HomeLight đi kèm remote. Lý do khá dễ hiểu, vì một chiếc remote vừa chỉnh gió, vừa bật tắt đèn, đổi màu đèn, hẹn giờ, việc mà một núm vặn trên tường không làm được.

Chiết áp quạt trần dùng cho quạt nào?

Chiết áp quạt trần, hay hộp số theo cách gọi của KDK, chỉ dùng cho quạt AC không có bộ nhận remote. Trang sản phẩm quạt KDK N56YG sải 140 cm ghi rõ “hộp số điều chỉnh bằng tụ điện”, 5 tốc độ, tức là bạn vặn núm trên tường để chọn số gió từ 1 đến 5.

Hộp số kiểu này có cái hay là đơn giản. Không pin, không ghép nối, ai đi qua cũng vặn được, người lớn tuổi dùng rất quen. Đổi lại, nó không hẹn giờ, không đảo chiều, không chỉnh đèn. Muốn đảo chiều quạt AC loại này thường phải dừng quạt và gạt công tắc nhỏ trên thân quạt, như bài cũ so sánh quạt trần có đèn DC và AC của chúng tôi đã ghi.

Có hai trường hợp tuyệt đối không lắp chiết áp. Thứ nhất là quạt động cơ DC, vì tốc độ của quạt DC do mạch điều khiển bên trong quạt quyết định, không chỉnh từ tường được. Thứ hai là quạt đã có bộ nhận remote. Hướng dẫn lắp bộ chỉnh tốc độ quạt gắn tường của hãng Lutron cũng ghi đúng hai điều cấm này: không dùng cho quạt động cơ DC, không dùng cho quạt có điều khiển tích hợp như remote, trừ khi tháo bộ điều khiển đó ra, và không dùng để chỉnh đèn trên quạt (tài liệu hướng dẫn PD-FSQN của Lutron). Lắp sai thì quạt không chạy đúng số, lại thêm rủi ro cho mạch điện bên trong quạt.

Một nhầm lẫn hay gặp nữa là dùng chiết áp của đèn (dimmer) để chỉnh quạt. Hai thứ trông giống nhau, đều là núm vặn trên tường, nhưng làm cho hai loại tải khác nhau. Chiết áp quạt thì nên dùng đúng loại hãng quạt bán kèm hoặc khuyên dùng nhé.

Điều khiển quạt trần từ xa làm được những gì?

Điều khiển quạt trần từ xa thường có 4 nhóm nút: bật tắt quạt, chọn số gió, hẹn giờ tắt, và bật tắt đèn hoặc đổi màu đèn nếu quạt có đèn. Quạt DC có thêm nút đảo chiều. Số cấp gió và các mốc hẹn giờ khác nhau theo từng mẫu, từ 3 cấp tới 9 cấp.

Lấy vài mẫu thật để thấy sự khác nhau. HL-FAN089 là quạt AC có đèn, remote có 3 cấp gió, nút bật tắt và đổi màu đèn, hẹn giờ 1, 2, 4, 8 giờ, kèm giá treo tường cho remote. Có điều, mẫu này không có đảo chiều. Quạt DC HL-FAN660 sải 1 220 mm có 5 tốc độ, hẹn giờ, đảo chiều ngay trên remote, và trang sản phẩm ghi bật tắt quạt với đèn độc lập nhau. HL-FAN695 ghi gió 1 đến 6, hẹn giờ 1, 4, 8 giờ, đảo chiều bằng một nút.

Ở dòng quạt hãng, KDK R48SP sải 120 cm có remote 3 tốc độ, hẹn giờ 1, 3, 6 giờ và chế độ ngủ. Lên bản U60FW thì remote có màn hình LCD, 9 tốc độ, hẹn giờ mở và tắt tới 8 giờ, chế độ ngủ, nút chọn màu đèn. Nói cách khác, hai chiếc quạt cùng “có remote” có thể khác nhau rất xa về những gì bạn chỉnh được.

Nhược điểm của remote thì ai cũng đoán được: mất hay hết pin là lúng túng. Với quạt DC, mất remote gần như không chỉnh được quạt. Bởi vậy chúng tôi hay khuyên khách cài giá treo remote lên tường cạnh công tắc, như chiếc giá đi kèm HL-FAN089, để remote luôn có chỗ cố định.

Công tắc quạt trần dùng thế nào khi quạt đã có remote?

Với quạt có remote, công tắc quạt trần trên tường chỉ để cấp và ngắt điện cho cả bộ quạt. Công tắc phải ở trạng thái bật thì remote mới dùng được. Tắt công tắc là tắt hết, cả quạt lẫn đèn.

Đây là chỗ nhiều nhà bối rối lúc đầu: tắt quạt bằng công tắc tường, sáng hôm sau bấm remote mãi không thấy gì. Thói quen nên có là tắt quạt bằng remote hằng ngày, chỉ ngắt công tắc khi đi vắng lâu hay khi cần làm gì đó trên quạt. Có mẫu cho dùng song song cả hai cách, như HLFAN847 ghi điều khiển bằng remote hoặc công tắc tường, kèm ứng dụng qua Wi-Fi 2,4 GHz. Mẫu nào chỉ ghi “điều khiển từ xa” thì bạn coi công tắc tường đơn thuần là công tắc nguồn.

Còn với quạt AC dùng hộp số, công tắc tường thường đi cùng hộp số trên một mặt, công tắc bật tắt, hộp số chọn gió. Quạt có đèn mà không có remote thì nên đi hai đường điều khiển riêng cho quạt và đèn, để bật đèn không phải bật quạt. Việc này phải tính từ lúc đi dây chờ, trước khi trát tường.

Lắp điều khiển quạt trần cần lưu ý gì?

Lắp điều khiển quạt trần đúng cần 3 việc: biết quạt dùng kiểu điều khiển nào trước khi đi dây, không đấu nối tiếp chiết áp hay dimmer với quạt DC hoặc quạt có remote, và chọn chỗ đặt công tắc hoặc hộp số tiện tay ngay cửa phòng.

Với quạt HOMEFAN như HL-FAN660, bộ nguồn điều khiển được cài vào khe của đế quạt trên trần rồi nối với dây 220 V chờ sẵn, sau đó chụp đế che kín, theo đúng các bước trong bài hướng dẫn lắp đặt quạt trần đèn trang trí. Nghĩa là quạt có remote chỉ cần một đường dây và một công tắc, không cần đi thêm dây điều khiển. Ngược lại, quạt dùng hộp số cần chừa chỗ trên tường cho hộp số, thường ngay cạnh công tắc đèn.

Sau khi lắp, chúng tôi luôn thử đủ các nút: từng số gió, hẹn giờ, bật tắt đèn, đổi màu, đảo chiều nếu có. Đảo chiều chạy đúng thì quạt quay theo chiều đúng mùa, chiều nào cho mùa nào bạn xem bài quạt trần quay theo chiều nào là đúng. Lắp đặt quạt là dịch vụ HomeLight có làm, quý khách mua quạt có thể hẹn lắp luôn cho đồng bộ. HomeLight không nhận sửa quạt, nên khi bộ điều khiển hay bộ nguồn có lỗi, quý khách liên hệ bảo hành của hãng theo phiếu đi kèm.

Hỏi đáp nhanh

Quạt trần DC có lắp chiết áp quạt trần được không?
Không. Tốc độ quạt DC do mạch bên trong quạt chỉnh qua remote. Lắp chiết áp nối tiếp thì quạt không chạy đúng, nên chỉ dùng công tắc tường để cấp nguồn.

Quạt có remote có lắp thêm hộp số trên tường được không?
Không nên. Quạt đã có bộ nhận remote thì hộp số hay chiết áp sẽ “đánh nhau” với bộ nhận đó. Muốn chỉnh trên tường, hãy chọn ngay từ đầu mẫu ghi rõ điều khiển bằng công tắc tường.

Mất điều khiển quạt trần từ xa thì làm sao?
Quạt AC có dây kéo thì vẫn bật tắt được bằng dây kéo. Quạt DC phải có remote thay thế đúng loại, vì vậy lúc mua nên hỏi luôn có bán remote thay thế không nhé.

Chưa chắc nhà mình nên dùng remote hay hộp số, bạn gửi ảnh chỗ đi dây, công tắc hiện có và loại quạt đang xem qua Zalo, HomeLight sẽ chỉ ra kiểu điều khiển hợp và lắp đặt nếu quý khách cần. Giá cụ thể từng mẫu có remote xem trong danh mục quạt trần động cơ DC và quạt trần có đèn trang trí.