Đèn 3 màu: đổi màu bằng công tắc thế nào, chế độ nào để làm gì, vì sao đèn không đổi màu

Đèn 3 màu là đèn LED có ba chế độ ánh sáng: trắng, vàng và trung tính. Muốn đổi màu bằng công tắc, bạn tắt rồi bật lại ngay, mỗi lần như vậy đèn chuyển sang màu kế tiếp, đủ 3 lần thì quay về màu ban đầu. Mẫu có điều khiển từ xa thì bấm nút đổi màu trên điều khiển là xong.

Nghe thì đơn giản, nhưng đây là chỗ nhiều nhà dùng sai nhất. Không ít nhà lắp đèn xong chỉ dùng đúng một màu vì không biết cách đổi, hoặc bật tắt vài lần thấy đèn đứng im, tưởng đèn hỏng, trong khi lỗi nằm ở chiếc công tắc hay ở cách bật. Bài này chỉ cách đổi màu, cách chọn giữa loại đổi bằng công tắc và loại có điều khiển, rồi đi qua 5 lỗi khiến đèn không đổi màu mà chúng tôi hay được hỏi.

Cách đổi màu đèn 3 màu bằng công tắc

Đèn đổi màu bằng công tắc theo vòng lặp: bật lần đầu đèn lên một màu, tắt rồi bật lại ngay thì sang màu thứ hai, làm thêm một lần nữa thì sang màu thứ ba, lần tiếp theo quay về màu đầu. Thứ tự màu (trắng trước hay vàng trước) do bộ nguồn của từng mẫu quyết định.

Bên trong đèn có một bộ nguồn nhỏ đếm những lần mất điện rất ngắn. Bạn tắt công tắc một nhịp rồi bật lại, bộ nguồn hiểu đó là lệnh đổi màu chứ không phải tắt đèn. Bởi vậy động tác phải dứt khoát: gạt xuống, gạt lên luôn. Gạt chậm quá, bộ nguồn coi như đèn đã tắt hẳn, lúc bật lên có mẫu giữ nguyên màu cũ, có mẫu quay về màu đầu tiên.

Cách đổi màu bằng việc ngắt rồi cấp điện lại không phải riêng gì đèn trần. Philips cũng dùng đúng nguyên lý này cho dòng bóng SceneSwitch, theo trang giới thiệu SceneSwitch của Philips: mỗi lần tắt rồi bật lại, bóng chuyển sang mức sáng kế tiếp, có chip nhớ chế độ đang dùng, và hãng ghi rõ loại bóng này không dùng chung với dimmer. Hai chi tiết cuối cũng hay gặp ở đèn trần đổi màu bằng công tắc.

Ví dụ trong kho HomeLight, trang sản phẩm đèn mâm OP3M021-12 ghi rõ đèn có 3 chế độ màu trắng, vàng, trung tính khi bật tắt công tắc, dùng chip LED NVC 3014, đường kính 1 000 mm, cao 160 mm, hợp phòng 15–30 m². Mẫu này vẫn có điều khiển từ xa đi kèm, nên bạn đổi màu được theo cả hai cách.

Đèn 3 màu điều khiển từ xa khác gì loại đổi bằng công tắc?

Khác nhau ở chỗ loại có điều khiển làm được nhiều hơn ba màu: tăng giảm độ sáng (dimmer), có mẫu còn chuyển dần từ trắng sang vàng. Loại chỉ đổi bằng công tắc thì đúng 3 nấc màu, không chỉnh được độ sáng, đổi lại không phải giữ điều khiển.

Cách đổi màu	Làm được gì	Hợp với
Chỉ bằng công tắc tường	3 màu theo vòng lặp, không chỉnh độ sáng	Phòng ngủ, hành lang, nhà có người lớn tuổi quen bật công tắc
Điều khiển từ xa	3 màu, tăng giảm độ sáng, có mẫu chuyển dải màu	Phòng khách, phòng cần sáng nhiều mức
Cả công tắc và điều khiển	Dùng được cả hai cách	Nhà hay thất lạc điều khiển

Ở phòng khách, chúng tôi thường khuyên chọn loại có điều khiển. Ví dụ đèn ốp OPLADY08 Ø780 × H85 mm, công suất ghi 60 W × 2, đi kèm điều khiển có đổi 3 màu và tăng giảm độ sáng, trang sản phẩm ghi hợp phòng 10–25 m². Phòng rộng 20–35 m² thì có OPLADY12-10 đường kính 1 000 mm, trang sản phẩm ghi chế độ dimmer vừa tăng giảm độ sáng vừa chuyển dải màu từ trắng sang vàng.

Còn phòng ngủ nhỏ, đèn chỉ cần bật lúc đi ngủ và lúc dậy, thì đèn LED 3 màu đổi bằng công tắc là đủ dùng, đỡ một chiếc điều khiển phải tìm mỗi tối. Có điều, trang sản phẩm nhiều mẫu chỉ ghi “điều khiển từ xa” ở mục phụ kiện mà không nói có đổi bằng công tắc hay không. Gặp trường hợp đó, bạn hỏi lại trước khi đặt nhé.

Chế độ nào của đèn 3 màu để làm gì?

Ánh trắng hợp lúc cần nhìn rõ như học bài, làm việc, dọn dẹp. Ánh vàng hợp buổi tối và phòng ngủ vì dịu mắt. Ánh trung tính là chế độ sáng nhất, vì lúc này đèn bật cả dải chip trắng lẫn dải chip vàng, nên hợp lúc nhà có khách hay cần phòng thật sáng.

Chi tiết “trung tính bật cả hai dải” giải thích vì sao trang sản phẩm hay ghi công suất kiểu 60 W × 2 hay 45 W × 2. Phần này cùng cách đọc công suất để chọn đèn đủ sáng, chúng tôi đã viết trong bài chọn đèn trần phòng khách theo diện tích và chiều cao trần, bạn đọc thêm ở đó cho đỡ lặp. Muốn hiểu vì sao ánh trắng thấy “mát” còn ánh vàng thấy “ấm”, các con số 3000K, 4000K, 6500K được giải thích trong bài nhiệt độ màu 2700K đến 6500K dùng ở đâu trong nhà của Virical, đơn vị chuyên thiết kế, thi công chiếu sáng và nhà thông minh.

Vì sao đèn 3 màu không đổi màu?

Đèn không đổi màu thường do một trong 5 nguyên nhân: bật tắt quá chậm, công tắc có đèn báo hoặc công tắc điện tử giữ dòng điện nhỏ, lắp chung với dimmer, mẫu chỉ đổi màu bằng điều khiển, hoặc một dải chip LED đã hỏng. Bốn lỗi đầu bạn tự kiểm được, lỗi cuối phải đến bảo hành.

Dấu hiệu	Nguyên nhân hay gặp	Cách xử lý
Bật tắt mãi vẫn một màu	Gạt công tắc chậm, bộ nguồn hiểu là tắt hẳn	Gạt xuống rồi lên ngay, dứt khoát
Tắt rồi mà đèn vẫn le lói, không đổi màu	Công tắc có đèn báo hoặc công tắc cảm ứng để dòng nhỏ đi qua	Thay công tắc cơ thường để thử
Đèn nháy, kêu rè, đổi màu lung tung	Lắp qua chiết áp hoặc dimmer tường	Bỏ dimmer, dùng công tắc thường
Công tắc chỉ bật tắt được, không đổi màu	Mẫu chỉ đổi màu bằng điều khiển	Dùng điều khiển, kiểm pin
Chỉ còn một màu, trung tính tối hẳn đi	Một dải chip LED hoặc bộ nguồn hỏng	Liên hệ bảo hành theo phiếu

Lỗi thứ hai là lỗi khó đoán nhất. Công tắc có đèn báo (cái chấm sáng giúp tìm công tắc lúc tối) hay một số công tắc cảm ứng vẫn cho một dòng điện rất nhỏ đi qua khi tắt. Đèn sợi đốt ngày xưa không phản ứng gì với dòng nhỏ ấy, còn bộ nguồn LED thì không tắt hẳn, nên lệnh “tắt rồi bật lại” không được đếm. Cách thử nhanh nhất là đấu tạm đèn vào một công tắc cơ thường. Đèn đổi màu bình thường là biết lỗi do công tắc.

Lỗi thứ ba cũng hay gặp ở nhà sửa lại, dùng chiết áp cũ của đèn sợi đốt. Như Philips đã ghi cho bóng SceneSwitch, loại đèn đổi chế độ bằng công tắc không đi chung với dimmer. Muốn chỉnh sáng thì chọn mẫu có dimmer trong điều khiển. Loại đèn LED nào dùng được dimmer gắn tường thì bạn xem bài dimmer là gì, đèn LED nào dùng được dimmer của Virical.

Riêng lỗi cuối cùng, đèn chỉ còn một màu thì không nên tự tháo. Đèn mâm ốp trần của HomeLight thường bảo hành 24 tháng theo trang sản phẩm, có mẫu 12 tháng. HomeLight không nhận sửa đèn, quý khách giữ phiếu bảo hành và liên hệ theo phiếu để được kiểm tra.

Lắp đèn LED 3 màu cần lưu ý gì?

Lắp đèn LED 3 màu chỉ cần đi một đường dây và một công tắc cơ bình thường, không cần dây riêng cho từng màu. Ba điều nên làm: dùng công tắc không có đèn báo, không đi qua dimmer, và bật thử đủ 3 màu trước khi bắt đèn cố định lên trần.

Bước bật thử nghe thì thừa, nhưng là bước chúng tôi luôn làm. Trong quy trình lắp đèn của HomeLight, đèn được đấu điện thử dưới đất trước khi đưa lên trần, vì tháo một chiếc mâm Ø800–1 000 mm xuống để kiểm lại mất công hơn nhiều. Với loại đổi màu, bước thử là tắt bật đủ một vòng 3 màu và bấm thử điều khiển, nếu có. Ảnh dưới là mẫu OP3M021-12 lúc vừa lên trần, dây điện còn thả xuống tường.

Nhà lắp nhiều đèn đổi màu chung một công tắc, ví dụ hai mâm cho phòng khách liền bếp, thì nên chọn hai đèn cùng mẫu. Đèn khác mẫu có thể đổi màu theo thứ tự khác nhau, bật lên một đèn trắng một đèn vàng nhìn rất lệch. Nếu không cùng mẫu được, hãy chọn loại có điều khiển để chỉnh riêng từng đèn. Các bước lắp móc, bắt vít đèn trần bạn tham khảo trong bài quy trình lắp đặt một bộ đèn chùm an toàn của chúng tôi.

Hỏi đáp nhanh

Tắt đèn 3 màu lâu rồi bật lại thì đèn lên màu gì?
Tuỳ bộ nguồn của từng mẫu. Có mẫu nhớ màu đang dùng trước khi tắt, có mẫu quay về màu đầu tiên. Bạn thử một lần sau khi lắp là biết đèn nhà mình thuộc loại nào.

Mất điều khiển thì còn đổi màu được không?
Được nếu mẫu đó đổi màu cả bằng công tắc, như OP3M021-12. Mẫu chỉ đổi bằng điều khiển thì vẫn bật tắt được, nhưng giữ nguyên màu đang để cho đến khi có điều khiển thay thế.

Đèn 3 chế độ với đèn 3 màu có khác nhau không?
Thường là một. Người bán gọi “3 chế độ” vì đèn có 3 chế độ ánh sáng trắng, vàng, trung tính. Có điều, vài mẫu dùng chữ “nhiều chế độ” để chỉ thêm dimmer, nên bạn đọc kỹ mục ánh sáng trên trang sản phẩm.

Đèn 3 màu dùng với công tắc thông minh được không?
Được với nhiều loại, nhưng công tắc thông minh một dây dễ gây đúng lỗi le lói và không đổi màu như công tắc có đèn báo. Trước khi mua công tắc, bạn hỏi bên bán công tắc xem có dùng ổn với đèn LED đổi màu bằng công tắc không nhé.

Đang phân vân chọn đèn 3 màu đổi bằng công tắc hay loại có điều khiển, bạn gửi ảnh trần, số đo phòng và công tắc đang dùng qua Zalo, HomeLight sẽ gợi ý vài mẫu hợp và lắp đặt luôn nếu quý khách cần. Giá cụ thể từng mẫu xem trong danh mục đèn mâm ốp trần.